Necib Asım

Necip Asım Yazıksız, modern Türk dil bilimi ve tarihçiliğinin öncü isimlerinden olan Türk asker, tarihçi, Türkolog ve siyasetçidir. 1861 yılında Kilis’te doğmuş ve 1935 yılında İstanbul’da vefat etmiştir. Osmanlı alfabesinde “Türk” kelimesini ilk kez bir “vav” (و) harfi ekleyerek yazmasıyla tanınan yazar, edebiyat ve fikir dünyasında “Vavlı Türk” lakabıyla anılır.
Türkiye’de milliyetçilik ve Türkçülük düşüncesinin akademik temellerini atan figürler arasında yer alan Yazıksız, zengin akademik ve siyasi kariyerinin yanı sıra binden fazla makale ve kırka yakın esere imza atmıştır.

Hayatı ve Kariyeri
Kuleli Askerî İdadisi ve Harbiye Mektebi’nden mezun olduktan sonra askerî okullarda Türkçe, Fransızca ve tarih öğretmenliği yaptı. 1913 yılında Miralay (Albay) rütbesiyle emekli olmasının ardından, Darülfünun bünyesinde Türkiye’nin ilk Türk Dili Tarihi profesörü (müderris) olarak görev yaptı ve bu kürsünün kuruculuğunu üstlendi. Cumhuriyetin ilanından sonra TBMM’de III., IV. ve V. dönemlerde Erzurum milletvekili olarak görev yaptı ve 1934 yılında Soyadı Kanunu ile “Yazıksız” soyadını aldı.

Edebî ve İlmî Kişiliği
Necip Asım, Türk dilinin sadeleşmesi ve asıl kimliğine kavuşması için ömrü boyunca mücadele etmiş bir dil bilimcidir. Çalışmalarını derinleştirmek adına Fransızca ve Arapçanın yanı sıra Uygurca ve Çağatayca da öğrenmiştir. Türk milliyetçiliğinin kurumsal temellerini oluşturan Türk Derneği’nin başkanlığını yürütmüş ve Türk Ocakları’nın kuruluşunda aktif rol oynamıştır. Ural-Altay dilleri ve Göktürk alfabesi üzerine yaptığı çalışmalarla uluslararası alanda da tanınan yazar, 1895’te Paris’teki dünyaca ünlü Société Asiatique (Asya Cemiyeti) üyeliğine kabul edilmiştir.